Cập nhật:  08/06/2012 10:45:21 (GMT+7)  In bài này

Quốc gia nào sẽ vươn lên hàng đầu trong một thế giới đa cực?    

Trong nhiều năm, cụm từ “thị trường mới nổi” dường như đã trở nên vô nghĩa. Không nhóm nào có thể trở thành một nhóm nhất quán.

 

Ành: minh Hoạ

 

Để chọn những người có thể chiến thắng nhất trong danh mục rộng lớn này, Jim O’Neil của Goldman Sachs đã đưa ra cho chúng ta các nước thuộc nhóm BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và giờ đây là Nam Phi), nhóm “11 nước tiếp theo” (Bangladesh, Ai Cập, Indonesia, Iran, Mehico, Nigieria, Pakistan, Phillipine, Thổ Nhĩ Kì, Nam Triều Tiên và Việt Nam) và gần đây nhất nhóm MIST (Mehico, Indonesia, Nam Triều Tiên và Thổ Nhĩ Kì). Robert Ward của Economist Intelligence Unit đã thêm vào nhóm CIVETS (Columbia, Indonesia, Việt Nam, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kì, và Nam Phi)

Nhưng tất cả những sự nhóm lại này  gồm các nền kinh tế hoàn toàn khác nhau và không có nhiều điểm chung, và trong bất cứ trường hợp nào thì điều kiện thị trường bên trong những đất nước này chỉ cho biết một phần câu chuyện. Để hiểu được quốc gia nào thể thể nổi lên nhất, chúng ta cũng cần nhìn vào những thay đổi đang diễn ra trong bối cảnh toàn cầu

Chúng ta sống trong một thời đại khủng hoảng. Trong vòng 44 tháng vừa qua, chúng ta đã chứng kiến sự đi xuống và xoay tròn của một cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế, cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ năm 1930, một làn sóng hỗn độn ở khu vực Bắc Phi và Trung Đông, và cuộc khủng hoảng niềm tin tồi tệ nhất ở Châu Âu kể từ chiến tranh thế giới thứ 2. Không may là chúng ta không thể mong đợi mọi việc sẽ khá lên trong vài năm tới vì lần đầu tiên trong 7 thập kỷ, chúng ta giờ đây sống trong một thế giới mà không có người lãnh đạo.

Trung Quốc hay những sức mạnh mới nổi khác không sẵn sàng để lấp đầy khoản trống lãnh đạo này. Mỗi quốc gia trong số họ đối diện với quá nhiều thách thức phát triển phức tạp tại nước nhà để mà có thể tốn thêm chi phí và rủi ro ở nước ngoài.

Vì vậy chúng ta đang bước vào một giai đoạn chuyển giao, Thứ tự cũ, với tên gọi thế giới được dẫn dắt bởi nước Mỹ và nhóm G7, không còn phản ánh đúng cân bằng sức mạnh quốc tế. Nhưng vẫn chưa có một trật tự mới được hình thành. Đó là lý do tại sao các thị trường toàn cầu đang ở trong một giai đoạn chuyển giao kéo dài (hỗn loạn), một trạng thái rất dễ bị tổn thương bởi các cuộc khủng hoảng xuất hiện một cách bất ngờ từ một hướng không ngờ tới. Đây là một thế giới G-Zero.

Các nhà đầu tư và những người ra quyết định kinh doanh phải hiểu vấn đề này nếu như họ đạng chuẩn bị đánh giá kẻ thắng người thua cơ hội và thách thức.

Những quốc gia được định vị tốt nhất để thịnh vượng là những quốc gia vừa bền bỉ vừa mạnh mẽ. Trong hơn 30 năm vừa qua, những người chiến thắng là những người tuyên bố rằng họ đã thích nghi với việc làm giàu từ cuộc toàn cầu hóa dẫn dắt bởi phương tây. Nhưng trong một thế giới mà không quốc gia nào sẵn sàng và có thể đóng vai trò là một nhà lãnh đạo liên tục như hiện tại, các chính phủ phải tự mình tạo ra nhiều hơn các cơ hội cho chính mình. Đặt cược vào những thể chế có những lựa chọn tốt.

Đó là vì sao những thể chế trung tâm, những thể chế có khả năng xây dựng những mối quan hệ có lợi với nhiều đối tác khác nhau mà không phải quá dựa dẫm vào bất cứ ai, sẽ là những người có khả năng giành chiến thắng nhất trong kĩ nguyên G-zero.

Brazil sẽ tiếp tục được hưởng thương mại tuyệt vời với Mỹ. Nhưng Trung Quốc giờ đây đang là đối tác thương mại lớn nhất của họ, giúp cho nền kinh tế Brazil thoát khỏi khủng hoảng ở Mỹ với thiệt hại nhỏ nhất. Với việc là thành viên của NATO giúp Thổ Nhĩ Kỳ có được ảnh hưởng lâu dài ở Brussels và Washington, và nhiều quốc gia Ả Rập xem Thổ Nhĩ Kỳ như là là một thể chế hồi giáo năng động và hiện đại.C ộng thêm vị trí nằm tại ngã tư Châu Âu, Trung Á, Trung đông và các quốc gia vùng Balkan,  Thổ Nhĩ Kỳ có rất nhiều lựa chọn về chính trị và thương mại. Cũng như tại Brazil, lợi thế này giúp làm giảm những cú sốc mà giờ đây đã trở nên quá phổ biến

Châu Á giờ đây là nhà của một vài thể chế trung tâm. Indonesia, với gần 240 triệu người, hưởng lợi từ một nền kinh tế đa dạng với những ràng buộc thương mại cân bằng giữa Trung quốc, Mỹ, Nhật Bản, và Singapore. Việt Nam tiếp nhận vốn ODA  từ Nhật Bản, và du khách từ Nhật Bản,Trung Quốc và thị trường xuất khẩu lớn nhất là Mỹ.

Không phải tất cả các thể chế trung tâm là các nước đang phát triển. Những chính sách nhìn xa trông rộng đảm bảo rằng Canada giờ đây ít bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng ở Mỹ. Tỉ lệ phần trăm của xuất khẩu từ Canada đến các quốc gia ngoài Mỹ nhảy vọt từ 18% năm 2005 lên hơn 25% chỉ sau 4 năm, và Canada giờ đây có gần 40% lượng nhập khẩu từ các nước ngoài Mỹ. British Columbia, 1 bang thuộc Canada, giờ đây xuất khẩu sang châu Á nhiều hơn Mỹ.

Những quốc gia có khả năng thua cuộc nhất trong thế giới biến động này là những thể chế bóng tối, mặt đối nghịch với những thể chế trung tâm, những quốc gia mà những khả năng về mặt chính trị và thương mại được xác định hầu như hoàn toàn bởi một đối tác quyền lực duy nhất. Những nguồn ngoại tệ lớn nhất của Mehico đến từ đến từ dầu mỏ, du lịch, và tiền gửi từ lực lượng lao động nước ngoài. Trong cả 3 trường hợp, phần lớn tiền đến từ Mỹ, và không có bằng chứng nào rằng việc này sẽ sớm thay đổi. Số phận của nền kinh tế của nó và tiêu chuẩn sống được liên kết chặt chẽ với sức khỏe của gã hàng xóm khổng lồ.

Những thể chế bóng tối không giống như những vệ tinh thời chiến tranh lạnh, những quốc gia mà chính phủ đã bị chi phối hoàn toàn bởi sức mạnh nước ngoài. Những lựa chọn chính sách đối nội và đối ngoại của Mehico được xác định bởi quy trình chính trị của nó, không phải bởi nhu cầu của một nhà tài trợ chi phối. Nhưng khi so sánh với Canada, những cơ hội thương mại của Mehico và tốc độc phát triển của nó được xác định phần lớn bởi những điểu kiện bên trong một nước bên ngoài.

Ukraine, một thể chế bóng tối khác, muốn thoát khỏi trọng lực của Nga và trở thành một thể chế trung tâm, giữ các mối quan hệ với Nga trong khi xây dựng những nút thắt mới với Châu Âu. Trong thực tế. Kiev muốn đạt được một thỏa thuận mậu dịch tự do với Liên minh Châu Âu. Nhưng Nga đã đe dọa tăng giá vận chuyển gas sang Ukraine và dựng lên những rào cản thương mại mới nếu như Ki ép  tiếp tục tiến triển với Châu Âu. Liên minh Châu Âu, về phần mình, sẽ kết thúc những cuộc đàm phán thương mại với Ukraine nếu như nó tham gia một liên minh thuế quan với Nga. Ukraine không thể thắng vì nó không thể làm trụ cột. Nó thiếu sức mạnh và sự độc lập để cải thiện vị thế đàm phàn về cả 2 phía.

 

 

Pivot States: Là các quốc gia có xây dựng được các mối quan hệ có lợi với nhiều quốc gia khác trong một thế giới đa cực.

Shadow states: Các quốc gia phụ thuộc vào một mối quan hệ quyền lực duy nhất, và thất bại trong thế giới hiện nay.

Trong những năm tới, các nước BRICS sẽ đi theo những con đường riêng của họ và một nửa các nước N11 sẽ có khả năng bùng nổ hay mở rộng. Thay vào đó, trật tự G-zero sẽ xác định thế hệ người thắng kẻ thua tiếp theo, và những thế chế trung tâm bền bỉ là những quốc gia được định vị tốt nhất để thịnh vượng.

 

Khắc Hiếu (Tổng hợp theo Eurasia Group)

www.nhuongquyenvietnam.com

 

0 người thích


Ông chủ Alibaba: "Nhỏ mới đẹp"