Cập nhật:  02/03/2012 08:21:50 (GMT+7)  In bài này

Nhượng quyền thương mại - Một lịch sử thú vị    

“Ngày nay phương thức nhương quyền thương mại được sử dụng trong hơn 75 ngành công nghiệp khác nhau, từ dịch vụ mua bán và chăm sóc ô tô đến dịch vụ giải trí, từ hoạt động kinh doanh nhà hàng đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Nhượng quyền thương mại xuất hiện trong mọi lĩnh vực kinh tế, điều đó có nghĩa lĩnh vực nhượng quyền thương mại có thể đáp ứng mọi nhu cầu của người tiêu dùng, và điều đó cũng có nghĩa rằng  nhượng quyền thương mại mang đến cơ hội kinh doanh cho tất cả mọi người, cơ hội mọi người có thể làm chủ một cơ sở kinh doanh nhưng không phải tự xoay sở một mình. Hàng ngàn công ty hoạt động trong lĩnh vực nhượng quyền thương mại trên toàn cầu đã tạo ra hàng triệu cơ hội kinh doanh và việc làm.  Nhượng quyền kinh doanh có một lịch sử và sự phát triển không ngừng đầy thú vị”.

                                                                                      

Matthew R.Shay

 

                                                                                                               Tổng Giám Đốc Hiệp Hội Nhượng Quyền Quốc Tế

Câu chuyện bắt đầu từ chiếc máy khâu

Vào những năm 1850 Công ty Singer đã sản xuất máy khâu nhưng không có đủ vốn để chi trả lương cho các nhân viên kinh doanh. Thay vì thế, họ đã tạo ra một hệ thống các đại lý. Các chủ nhân nhận nhượng quyền thương mại đầu tiên đã trả Singer một khoản phí để làm việc trong một khu vực nhất định và kiếm tiền đối với mỗi lần bán một máy khâu mà họ mua từ công ty và sau đó được bán lại.

Ý nghĩa đặc biệt ban đầu của nhượng quyền thương mại và các cơ hội kinh doanh mà nó tạo ra từ các hợp đồng cho đến ngày nay vẫn được sử dụng giữa chủ doanh nghiệp ban đầu và chủ doanh nghiệp mới. Nhiều người thấy rằng loại hợp đồng này đã thực sự khuấy động phương thức nhượng quyền thương mại trong tương lai vì nó cho phép các chủ doanh nghiệp duy trì một số kiểm soát cách thức điều hành các bên nhận nhượng quyền. Ngoài việc phân phối máy khâu ra ngoài khu vực địa lý của mình, Singer cũng cung cấp các khóa đào tạo cho khách hàng và bắt đầu bán giấy phép bản quyền  cho các doanh nhân tại nhiều nơi khác nhau trong nước.

Tuy nhiên ý nghĩa của hoạt động nhượng quyền thương mại bắt đầu từ rất lâu.


Thời trung cổ

Trong suốt thời trung cổ, Chính quyền của  các nước sở tại  đã cấp cho các quan chức thiên chúa giáo và các nhân vật quan trọng giấy phép để duy trì quyền ra lệnh dân sự và quyền thu thuế trong một số khu vực nhất định. Các toà án hoặc chủ đất đương thời đã  cấp cho họ quyền xây dựng và khai thác các bên phà, khai thác chợ, và thực hiện các hoạt động kinh doanh khác. Người được cấp phép phải trả tiền sử dụng giấy phép để đổi lấy các quyền hạn đã được cấp.



Giai đoạn thuộc địa

Trong thời kỳ thuộc địa, các quốc vương Châu Âu ban tặng quyền thương mại cho  doanh nhân dũng cảm đồng ý thành lập các thuộc địa và dành được sự bảo vệ của triều đình để đổi lại thuế hoặc các tiền sử dụng giấy phép.

Đặc quyền thương mại lần đầu tiên tại Australia theo "đặc quyền hoàng gia" được ban cho tướng Macquarie với vai trò là người đứng đầu ban New South Wales vào năm 1809. Người nhận đặc quyền thương mại này có quyền  nhập khẩu 45.000 gallon rượu rum trong ba năm để đổi lấy việc xây dựng bệnh viện Sydney  (cũng được gọi là bệnh viện rum").

 

Bệnh viện Rum (Rhum) tại Sydney- Australia, Ảnh: Internet

Nhượng quyền thương mại tại Mỹ được phát hiện thấy vào những năm 1950. Vào năm 1950, không quá 100 công ty đã sử dụng nhượng quyền thương mại trong các hoạt động marketing của họ. Đến năm 1960, có hơn 900 công ty đã có các hoạt động nhượng quyền thương mại liên quan đến ước tính khoảng 200.000 điểm bán hàng được nhượng  quyền thương mại.
Cơ hội kinh doanh nhượng quyền thương mại của công ty Coca-Cola:

Khi Coca-Cola được tạo ra một cách độc đáo, nó chỉ được bán như một loại nước suối. Vào năm 1899 hai người đã nhận được một hợp đồng chỉ vẻn vẹn 600 từ và giấy phép đóng chai nước soda.

Thomas và  Whitehead nhanh chóng nhận ra rằng mặc dù họ có ý tưởng tuyệt vời, nhưng trên thực tế họ không đủ sức để tạo ra một công ty đóng chai. Thay vào đó, họ đã tạo ra một công ty có đặc quyền thương mại bán quyền đóng chai sản phẩm cho các nhà máy đóng chai riêng lẻ.

 

Câu chuyện KFC

Một trong những khởi đầu nổi tiếng nhất của ngành công nghiệp nhượng quyền thương mại là gà rán Kentucky. Cơ hội nhượng quyền thương mại bắt đầu khi Harlin Saunders, là một đại tá quân đội về hưu. Ông bắt đầu công việc kinh doanh của mình với một nhà hàng gà rán cách nhà ông bảy dặm. Khi kinh doanh đi xuống,  Saunders phải  tìm ra cách mới để món gà đặc  biệt của ông đến với mọi người. Một cách rất thực tế, ông đã đem đến từng nhà để bán công thức làm món gà rán. Ông đã thiết lập các nhượng quyền thương mại và cho đến ngày nay, có tới  10.000  của hàng KFC trên thế giới, và trở thành một trong những công ty dẫn đầu mở đường cho cơ hội kinh doanh đặc quyền thương mại.

 

Saunders phải  tìm ra cách mới để món gà đặc  biệt của ông đến với mọi người, Ảnh: Internet

 

Việc thành lập  KFC  và những tên tuổi tương tự khác đã mở đường cho các doanh nghiệp mở rộng trên khắp thế giới. Nó mang lại cơ hội cho các doanh nhân mới tìm được con đường đi đến thành công. Nhiều chủ nhân nhận đặc quyền thương mại đầu tiên của KFC đã trở thành triệu phú. Những người tham gia vào các công ty tương tự như McDonald cũng tìm thấy thành công.

 

Đế chế McDonald’s

Vào năm 1937, Patrick McDonald đã mở nhà hàng "The Airdrome" tại  Sân bay Monrovia tại  Monrovia, California.  Giá Hamburger là mười cent, bạn có thể uống nước cam bao nhiêu tùy thích chỉ với năm cent. Năm 1940 hai con trai của ông là Maurice và Richard, đã chuyển toàn bộ toà nhà xa hơn chổ hiện tại 40 dặm đến góc đường thứ 14 của phố E tại  San Bernardino, California. Nhà hành đã đổi tên thành “McDonald's".

 

Đế chế McDonald's - Biều tượng của nhượng quyền thương mại, Ảnh: McDonald's China

 

Vào năm 1954, Ray Kroc, một người bán máy pha sữa Multimixer, biết được rằng anh em  Richard   Maurice (Dick and Mac) McDonald đang sử dụng tám trong số các Multimixers công nghệ cao tại nhà hàng  San Bernardino, Californinia. với một sự tò mò hơi oán giận, ông đã đến San Bernardino để xem nhà hàng McDonald.

Ngay lập tức ông cho rằng công thức McDonald là tấm vé cho sự thành công, Kroc đã đề nghị nên nhượng quyền thương mại các nhà hàng của họ trên khắp thế giới. Khi họ do dự đảm nhận thêm gánh nặng, Kroc tình nguyện làm điều đó cho họ. Ông quay trở lại quê hương mình ở ngoại ô Chicago cùng các quyền mở nhà hàng McDonald trên toàn bộ lãnh thổ nước Mỹ, ngoại trừ bang California và Arizona nơi đã được anh em nhà McDonald đang kinh doanh. Nhà hàng McDonald của Kroc mở tại Des Plaines, Illinois, gần Chicago, vào ngày 15/4/1955, cùng ngày mà Kroc thành lập công ty của ông là Công ty McDonald.

Nhờ có những công ty này, hiện nay chúng ta đã có cơ hội chia sẻ thành công của những doanh nghiệp khác và các chủ doanh nghiệp có cơ hội để tiếp tục giấc mơ của họ. Bằng cách vươn ra những người khác, họ có thể xây dựng một đế chế nhượng quyền thương mại của chính mình.

 

Sẽ bùng nổ tai Việt Nam

Nhượng quyền thương mại xuất hiện tại Việt Nam vào những năm 1990 với những nhãn hiệu nước ngoài như KFC, Jolibee…Từ khi có luật về nhượng quyền thương mại vào năm 2006 đến nay hàng loạt thương hiệu nổi tiếng nước ngoài đã đến như Baskin Robbins, Coffee bean & Tea leaf, Gloria Coffee, Domino’s Pizza, Subway, The Body shop, Burger King… Trong lĩnh vực bán lẻ cũng rất sôi động với những nhãn hiệu Gap, CircleK, Family Mart, Ministop, LV...theo thống kê hiện nay có hơn 120 doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nhượng quyền thương mại , ấn tượng nhất vẫn là sự xuất hiện và phát triển của các doanh nghiệp trong nước như Trung Nguyên, Phở 24, Wrap & Roll, Cơm Tấm Mộc, VietMac… Theo các chuyên gia nhiều kinh nghiệm, nhượng quyền thương mại nhanh chóng sẽ trở thành nên công nghiệp  hàng tỷ USD tại Việt Nam. Sự bùng nổ của ngành bán lẻ sẽ là sự bùng nổ của lĩnh vực nhượng quyền thương mại.

 

Hùng Dũng (Theo VFW)

                                                                                                       

0 người thích


Ông chủ Alibaba: "Nhỏ mới đẹp"